NEYRO-SEMANTIK XARITA: ZAMONAVIY LINGVISTIK NAZARIYALARNING KOGNITIV KOMPYUTERLASHUVI

Authors

  • Utayeva Iroda Baxodirovna Samarqand davlat pedagogika instituti Tillar fakulteti dekani, PhD, dotsent Author
  • Oʻrinova Gulsevar Lochinbek qizi Samarqand davlat pedagogika instituti Tillar fakulteti 1-bosqich talabasi Author

Keywords:

neyrolingvistika, kognitiv lingvistika, neyro-semantik xarita, chuqur o‘rganish, til modeli, pragmatik kompyuterlashuv.

Abstract

Ushbu maqola zamonaviy lingvistikaning nazariy asoslarini neyrofanlar va sun'iy intellekt (SI)bilan integratsiyalashuvini o‘rganadi. An’anaviy generativ, kognitiv va matn lingvistikasi modellaridan tashqariga chiqib, “Neyro-semantik xarita (NSX)” nomli yangi tushuncha taklif etiladi. NSX – bu tildagi ma’no (semantika) va uslub (pragmatika)ni miyaning aktivlik naqshlariva chuqur o‘rganish (deep learning) tarmoqlari o‘rtasidagi uch o‘lchamli o‘zaro aloqa sifatida modellashtirishdir. Maqola bu nazariy modelning tabiiy tilni qayta ishlash (TLQ) va kognitiv neyro lingvistikadagi amaliy qo‘llanilishini muhokama qiladi.

Downloads

Published

2026-06-22